Di tích lịch sử văn hóa Đình Đông Dương Thanh


Ngày 30 tháng 07 năm 2013     

Huyện Thái Thụy hiện nay có 122 di tích lịch sử đã được xếp hạng trong đó có 29 di tích lịch sử cấp quốc gia. Đình Đông Dương Thanh là một di tích Quốc gia còn lưu giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc.

 

Đình Đông Dương Thanh được xây dựng vào năm thứ 26 đời vua Lê Hiến Tông (1504). Tên đình được gọi theo tên của làng ngày xưa là thôn Đông thuộc xã Dương Thanh xưa (nay là thôn Đông xã Thụy Dương, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình).

Qua 11 sắc phong vẫn lưu trữ đến nay và các bản thần tích được Đông Các Đại Học Sỹ Nguyễn Bính soạn vào thế kỷ XVI được Nguyễn Hiền Thục sao vào thế kỷ XVIII (bản dịch của dịch giả Dương Quảng Châu dịch ngày 20 tháng 03 năm 1991) thì đình Đông Dương Thanh thờ 4 vị Thành Hoàng: Phối Sung Uy Đức Đại Vương (thời vua Hùng Huy Vương, có công đánh giặc Ân cùng Phù Đổng Thiên Vương và có công đánh giặc Hồ Tôn Tinh ở phương Nam), Nguyễn Liệu Anh Linh Thần Vũ Rực Bảo Trung Hưng Linh Phù Doanh Tôn Thần ( là vị Thành Hoàng của làng Dương Thanh, là vị thần ở thời Hùng Duệ Vương có công cùng Tản Viên Sơn Thánh đánh thắng Ai Lao xâm lược), Sối Trai Biến Cát Rực Bảo Trung Hưng Linh Phù Trung Đẳng Thần ( vị thần này có tên là Đinh Cát, sống ở thời Trần, có công đánh giặc Nguyên - Mông vào các năm 1285-1288) và Ba vị thiên quan ( Trương Công, Thứ Công, Quý Công ở vào thời nhà Lý, có công đánh giặc Chiêm thành thời Lý Thánh Tông ba vị này đồng sinh, đồng tử cùng ngày tại vùng đất Dương Thanh).    

       

 

         ( Tượng thờ 2 vị thần Nguyễn Liệu Anh Linh và Đinh Cát)

Theo truyền ngôn, thuở sơ khai ngôi đình Đông Dương Thanh có quy mô nhỏ, kiến trúc đơn giản. Đến năm Thành Thái thứ 7 ( ngày 10/2/1906) ngôi đình được khởi công xây dựng lại và hoàn thành vào năm Thành Thái thứ 8 (ngày 15/6/1907). Trải qua trên 100 năm ngôi đình cũng đã được tu sửa nhiều lần nhưng vẫn giữa được nguyên bản những yếu tố gốc. Với tổng thể kiến trúc ngôi đình có cổng đình, sân đình, tòa tiền tế và hậu cung, đình là một công trình kiến trúc đặc sắc mang đậm phong cách kiến trúc nghệ thuật thời nhà Nguyễn. Mặt bằng kiến trúc của đình làm theo kiểu chữ Nhị (=) gồm 2 tòa là tòa Tiền tế (còn gọi là tòa đệ nhất) và tòa Hậu cung (còn gọi là tòa đệ nhị). Tòa Tiền tế được xây dựng theo kiểu hồi văn 5 đấu, mái lợp ngói mũi, bờ hồi phía trước hai bên được đắp triện kỉ hà, đan xen triện kỉ hà một bên đắp nổi đôi nghê vờn nhau, một bên đắp rồng bơi, cá lượn. Tòa Hậu cung được xây dựng phía sau và song song với tòa Tiền tế, cách tòa Tiền tế 2m, với kiến trúc của tòa hậu cung cũng được xây dựng gần giống như tòa Tiền tế theo kiểu hồi văn 5 đấu, mái lợp ngói mũi, đường bờ ở phía hồi được đắp vẽ văn triện kỉ hà với kỹ thuật chạm khắc theo kiểu bong kênh mềm mại, tinh xảo.

Di tích lịch sử đình Đông Dương Thanh không chỉ là di tích mang đậm những giá trị văn hóa về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đặc sắc mà còn là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng tâm linh của nhân dân làng Dương Thanh. Hàng năm đình thường mở các kỳ lễ hội truyền thống với 5 kỳ tế lễ : lễ Đại kỳ an, lễ Đại kỳ phúc, lễ Thượng điền, lễ Tư văn diễn, lễ Tạ tư văn diễn.  Lễ hội truyền thống hàng năm của đình được diễn ra với đầy đủ các hình thức nghi lễ và hội mang đậm những giá trị văn hóa của dân tộc Việt Nam. Về phần lễ, có phần lễ rước khai hội được diễn ra với đoàn rước đi theo thứ tự (Lọng, trống, đội bát âm, cờ thần và kiệu rước các sắc phong thần), thành phần khiêng kiệu tham gia lễ rước là các nam thanh niên khỏe mạnh chưa vợ, những người khiêng kiệu thường mặc áo đỏ, viền đen, đầu đội nón lá dứa, chân quấn xà cạp và phần lễ tế là các hình thức lễ tế cáo yết Thành Hoàng làng, lễ tế Thần với chủ tế là chức sắc cao nhất trong làng, 2 vị bồi tế là những bô lão có uy tín đối với dân làng được bầu chọn; có 2 người làm Đông xướng và Tây xướng, đứng hai bên là 12 người chấp sự làm nhiệm vụ dâng rượu, hương và các lễ vật, lễ mặn và sau đó các dòng họ, các giáp mang lễ vật lần lượt tế lễ. Về phần hội, cùng với việc tế lễ ở trong đình diễn ra, ban ngày, ở ngoài sân đình và ao hồ của đình làng thường tổ chức các trò chơi như kéo co, cờ tướng, tổ tôm, thi đấu vật, đẩy gậy, cướp cờ, đi cầu phao, bắt vịt dưới hồ… và ban đêm thường là diễn văn nghệ với các đội văn nghệ đoàn chèo trong làng. Điều đó càng khẳng định những giá trị văn hóa truyền thống của một miền quê thuộc vùng đồng bằng ven biển.

 

 

 

                                   (Bằng công nhận di tích)

Từ những giá trị văn hóa đó, di tích lịch sử đình Đông Dương Thanh đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh ngày 25/2/1998 (quyết định số 57/ QĐ-UB); được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích Quốc gia với tiêu chí di tích kiến trúc nghệ thuật vào năm 2012.

Bài, ảnh: Trần Thị Thu Dung

Tìm kiếm

 
© Bản quyền thuộc về UBND Huyện Thái Thụy
Địa chỉ: Khu 7, Thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
Điện thoại: 0363.704.444 Fax: (036).3853.238 E-mail: